Panie Józku, są stany bólu duchowego, gdy człowiek obniża się, inne – gdy wznosi. Tęsknota pogłębia i wzmacnia. Nie nazywajmy złymi przeżyć trudnych.

Czym jest tak zwane rozczarowanie? Stwierdzeniem, że ulegliśmy lekkomyślnej iluzji, zrozumiałą niedoskonałością ludzi, faktów, życia.

Jeśli tematem życia jest własna sytość – czy żołądka, czy ducha – zawsze grozi bankructwo: wyczerpuje się – przesyt bądź poczucie czczości. Gdy po to czerpiesz, by karmić – masz cel,  istnieje potrzeba pełni.

Własne cierpienie przetopić na wiedzę dla siebie i radość dla innych, zagubić się dla swoich ambicyj. Niepowodzenia bolą wówczas więcej, ale nie znieprawiają. Nie łatwe i miłe życie, a rzetelne w drobnych codziennych pracach.

Pomyślności. Uścisk mocny

Janusz Korczak, „List do Józefa Arnona” 1932

- Więc wszystko już? Zarzuty nie są znów takie druzgocące. Charakterystyka, powiedziałbym, nawet sympatyczna i obiecująca. Chcesz – grunt, że chcesz, tylko nie wiesz czego. Nie wiedzieć to poniekąd zaleta. Niełatwo, gdy wiele do wyboru. Nawet kapelusz, też nie wiesz jaki – wahasz się, przymierzasz – im więcej, tym trudniej wybrać. A tu nie kapelusz ani nie sukienka, tylko droga życia. Dobrze, gdy kto wie, czego nie chce. Brak piątej klepki? Nie jestem bednarzem, ale cztery klepki – to kapitał nie do pogardzenia. Piątej brak? Będzie. Jesteś jak człowiek na dorobku. Masz czas. Będzie piąta klepka. Zresztą beczka liczy chyba jakieś dwadzieścia klepek. Może masz dziewiętnaście, brak ci tylko tej jednej, piątej? Nie wiem. I przewrócone w głowie? Też nie zarzut, raczej pochwała. Nie straciłaś głowy. Masz ją – w dzisiejszych czasach, gdy ludzi nawet odpowiedzialnych pomawiają o zupełny brak głowy. Ty ją pomyślnie masz, mama to przyznaje. A przewrócone? Doskonale! Więc nie pusta – coś w niej jest, skoro przewrócone. Bywają takie szafy, oszklone, a w nich książki, komplety oprawne, podług formatu. I nikt nie otworzy, nie zajrzy, nic nie przybywa. Ale porządek jest – poustawiane. A w twojej głowie coraz więcej, co dzień coś nowego. Gromadzisz – na razie byle jak. Zbierasz, dokładasz, przestawiasz – pośpiech, nieład i – przewrócone. Poustawiasz, uporządkujesz. Masz czas.

Janusz Korczak, „Samotność młodości” 1938

Przeczytałem, podkreśliłem, skontrolowałem bieg waszej myśli – co do nich przykleić, jakie własne refleksje? Tedy: “możność jednostki jest ograniczona”. – Nie: ambicja człowieka jest ograniczona. Nie będzie frazesem, gdy powiem, że każdy człowiek i somatycznie, i duchowo jest wszechświatem, i kto by umiejętnie kierował tylko samym sobą, ten też spełniłby swe zadanie; żyjemy pośpiesznie, niedbale, powierzchownie, partacko.

Janusz Korczak, “List do Józefa Arnona” 1938

Jasny demokratyzm dziecka nie zna hierarchii. Do czasu boli je pot wyrobnika i głodny rówieśnik, niedola dręczonego konia, zarzynanej kury. Bliski mu pies i ptak, równy motyl i kwiat, w kamyku i muszelce odnajduje brata. Niesolidarne w wyniosłej dumie dorobkiewicza, nie wie, że człowiek tylko ma duszę.

Janusz Korczak, „Prawo dziecka do szacunku”  1929

Janusz Korczak, „Bankructwo małego Dżeka”  1924

________________________________________________________________________

Na nowo odkrywam pisma Janusza Korczaka. Obchodzimy w Polsce rok Korczaka, a to świetny pretekst do przypomnienia jego prac.

Już parę razy przytoczyłem tutaj korczakowskie cytaty.
Dzisiaj  kolejny kawałek, tym razem elementarna edukacja nt. mediów. Skojarzyło mi się z tym, co dzisiaj widzimy w mediach.
Na mój gust media są subiektywne i wyrażają poglądy swoich wydawców. Zatem warto w nich poszukiwać opinii o świecie, a prawdy poszukiwać samodzielnie. W przełomowych momentach, pan Fulton zdroworozsądkowo czytał dwie gazety.
Nas też nie wyręczy dobór gości w studiu TVN24, ani przegląd prasy w Radiu Maryja. Bo obydwa zespoły redakcyjne wydają się konsekwentnie skupione na swoim wąskim kącie widzenia świata.
W tych ciekawych czasach, polecam naśladowanie pana Fultona.

Jakkolwiek się byśmy nie uciekali od tematu śmierci, to on i tak pozostanie w naszym otoczeniu. Zatem proponuję stawić czoła wyzwaniu edukacji o umieraniu. Temat dla odważnych wychowawców. Oby w otoczeniu każdego nastolatka znalazł się choć jeden odważny wychowawca.

Poniżej cytuję fragment tekstu Freemana. Zachęcam do przeczytania całości w “Charakterach”.

W społeczeństwie, w którym liczba samobójstw ciągle rośnie, szczególnie wśród ludzi młodych, musimy zadać sobie pytanie: jak proces edukacji przygotowuje nas na ten ludzki dramat? Co mają w sobie i z czego mogą czerpać ci, którzy dotrą do punktu przerażającej jasności rozumienia, że są już w całkowitej ciemności? Czy mają jakąś pamięć kogoś, kogo życie przekazano im poprzez tradycję duchową, zbiorową subtelną świadomość i mistyczny przekaz, że ten moment ciemności musi być przyjęty, a nie uniknięty? Musi być przyjęty, ponieważ nie może być uniknięty: “człowieku, musisz umrzeć, to jest odwieczne przymierze”, i nawet popełniając samobójstwo nie unikniesz tego. Tyle tylko, że śmierć ma dwa wymiary – biologiczny i duchowy.
A zatem umrzeć trzeba. Ludzka natura i pradawna mądrość podpowiadają nam, że przez śmierć można przejść, niekoniecznie pragnąc jej jako nagłej. Prawdopodobnie nawet po zakończeniu biologicznego życia przyjdzie nam umierać dalej. I jakkolwiek długa będzie śmierć duchowa, to “umieranie jaźni” stopniowo będzie prowadzić do wzrostu w Jaźni. W miarę jak postępuje taka śmierć, otwiera ona nowy rodzaj życia, nawet tego tutaj, na ziemi, dotąd tak nieszczęśliwego. (“Na krawędzi życia”, Laurence Freeman, Charaktery 2011, nr 9,  s. 120)

Zachęcam do wymiany zdań na temat: Czy rozmawiacie z dziećmi i młodzieżą o umieraniu?  Jak to robicie?

Zaintrygowany wypowiedziami Węgierki, poczytałem o historii edukacji w ostatnich dwóch wiekach. Faktycznie pruski sukces szkolny miał spory wpływ na pomysły wdrażane w wielu krajach. System dobrze wpisywał się też w wymagania industrializacji, gdy potrzeba było rzesz pracowników do zapełnienia miejsc przy taśmach produkcyjnych.

Na tym tle trwa ciekawa debata wśród amerykańskich pedagogów, którzy poszukują rozwiązania edukacyjnej łamigłówki w okresie postindustrialnym. Barwną postacią tej dyskusji jest John Taylor Gatto.
Jego zdaniem, spuścizną wypromowania w USA pruskiego modelu nauczania było położenie nacisku na zapamiętywanie, a nie myślenie. Podążanie za indywidualnymi zainteresowaniami zostało pokrzyżowane podziałem dnia na lekcje i przedmioty. No i podobnie jak w Prusach, państwo postawiło się w roli faktycznego rodzica dla dzieci, które wzięło pod opiekę edukacyjną.

Trwa poszukiwanie nowych rozwiązań. Wygląda na to, że zasada “idź do szkoły, zdobądź wykształcenie i dostań posadę” przestała działać. W Polsce jest ona jeszcze podtrzymywana przez polityków działających na zgubę kraju, którzy tworzą niezliczone posady w administracji, dając publice ułudę bezpiecznych miejsc pracy. Zamiast przebudzić rodaków do poszukiwania innowacyjnych sposobów zarobkowania, utwierdzamy ich w przekonaniu, że stabilna posada jest wciąż dostępna, pod warunkiem dobrania się do wspólnego pustawego portfela. Finanse publiczne są w coraz bardziej opłakanym stanie, co jest chyba jasnym sygnałem, że jesteśmy w ślepej uliczce.

Chcę przez to powiedzieć, że wyzwania naszej edukacji są o rząd wielkości większe niż w Stanach lub na Węgrzech. Bowiem oni już zdali sobie sprawę, że mają poważny problem nieadekwatności nauczania do sytuacji na rynku. My wciąż tkwimy w iluzji, że podwyżki dla nauczycieli i wiek dzieci posyłanych do pierwszej klasy, to najpilniejsze tematy edukacyjne.

Uważam, że ani nauczyciele, ani urzędnicy krajowi, ani tym bardziej unijni, nie znajdą pomysłu na dobre wychowanie i wykształcenie naszych dzieci.
Moim zdaniem edukacja jest zadaniem, które stoi przed każdym rodzicem. Każdy z nas może pomyśleć jakich umiejętności będzie potrzebować dziecko w wieku 25 lat. Nasza wiedza o świecie i jego zmianach podpowie nam możliwy wygląd rynku w czasie, gdy nasz maluszek będzie już żył na własny rachunek. Jestem przekonany, że nasza wizja świata będzie co najmniej tak trafna, jak opinie edukacyjnych “ekspertów”.
Co więcej, interesujmy się tym co i jak jest uczone w szkole naszego dziecka. Z pewnością masa kompetencji jakie uważamy za istotne są pominięte w programie szkoły.
Myślę, że także w Polsce szkoła robi posłusznych żołnierzy i bezmyślnych urzędników z bystrych i kreatywnych dzieciaków. W moim przekonaniu, zmiana jeśli nastąpi, to wyjdzie od rodziców.

Przecież zamiast trenować młodzież w tym jak równo stać w szeregu i dopasować się do wymagań absurdalnych testów, możemy uczyć budować więzi w grupie, zachęcać do życia swoim unikalnym potencjałem, rozwijać talenty, odkrywać jak pchnąć świat do przodu i przyzwoicie utrzymać swoją rodzinę.

Mówiąc językiem biznesowym projekt jest skalowalny. Czyli przekładając to na nasze, jest w nim miejsce dla każdego zainteresowanego. Oznacza to,  że jeśli jesteś wychowawcą lub wychowankiem domu dziecka, a chcesz wprowadzić w Waszym domu 7 nawyków Coveya to napisz do mnie. Pewno znajdę dla Was biznesowego opiekuna i ustalimy kiedy bierzemy się do roboty.

Jeśli pracujesz w firmie, lub jesteś jej właścielem czy szefem, a marzy Ci się otwarcie dla współpracowników ścieżki wartościowej przygody to odezwij się do mnie. Na pewno w Twojej okolicy jest bidul, gdzie wychowankowie to fajne łobuzy, które potrzebują kontaktu z dobrymi ludźmi.  Zaś Twoi pracownicy znajdą inne znaczenie pojęcia “integracja zespołu”, gdy wspólnie skupią się na pracy w domu dziecka.
Jeśli jesteś w małym przedsiębiorstwie i pełne opłacenie programu to dla Ciebie za duże pieniądze, to znajdziemy dla Ciebie innych przedsiębiorców, abyście wspólnie zaadoptowali jeden dom dziecka.
Być może jesteś w zarządzie korporacji i lubisz działania z rozmachem? Może chcesz dać 7 nawyków wielu placówkom? Doskonale! Daj znać, a przyjedziemy do Ciebie i pogadajmy o szczegółach.

W tym programie wszyscy się rozwijamy. W centrum są wychowankowie, którzy pójdą w dorosły świat z życiową busolą ustawioną na azymut wartościowego życia. Lecz każdy z nas stający przed wyzwaniem dzielenia się z młodymi prawidłami życia, przejdzie drogę krystalizowania tego co chce przekazać.

Wiem, że chwila zatrzymania się w codziennym pędzie, spotkania z młodymi i zrobienie czegoś dobrego to wyjątkowe przeżycie. Gdy jest to doświadczenie dzielone z ludźmi, z którymi na codzień łączy nas praca zawodowa to relacje w zakładzie mogą wejść na ciekawe tory.

Kontakt: info@fc.edu.pl lub 721 569 721

Powiem jak to wygląda w moim przypadku, potem podam możliwe sposoby wdrażania tego w szkole oraz narzędzia, które mogą być do tego przydatne.

Co to jest praca na odległość?
Moi najbliżsi współpracownicy siedzą w trzech w trzech miejscach: w Kuala Lumpur, w Lugano oraz w Warszawie. Są dni, gdy więcej spraw załatwiam w Kuala Lumpur niż z kolegami z sąsiedniego pokoju w Warszawie. Co więcej, łączy nas realizacja projektów w kilkunastu innych krajach, czasem nawet nie wiemy dokładnie, gdzie te miejsca się znajdują.

Kilkanaście lat temu, gdy zaczynałem pracę w środowisku międzynarodowym, typowym sposobem wdrażania zagranicznych projektów były podróże. Teraz zasięg geograficzny mojej pracy jest dużo większy, przy jednoczesnym poważnym ograniczeniu moich podróży. Przyczyny dla których tak się dzieje, i dlaczego jestem przekonany, iż trend będzie się umacniał pozostawię na inną okazję. Tutaj chcę podkreślić, że powszechną umiejętnością u naszej młodzieży powinna być sprawność w następujących obszarach pracy na odległość:

• realizacja zadań przydzielonych przez szefa, który jest daleko stąd;
• dzielenia zadań z ludźmi, którzy są daleko, czasem w innych strefach czasowych;
• wspólne opracowywanie dokumentów online;
• wygłaszanie prezentacji do słuchaczy rozrzuconych po świecie;
• branie odpowiedzialności za podwładnych pracujących na odległość;
• kierowanie projektami z uczestnikami rozproszonymi po świecie.

Jak szkoła może nauczyć pracy na odległość?
Potrzeba współpracy ze szkołami oddalonymi od naszej szkoły. Proponuję na początek współpracę ze szkołami w innych miejscowościach w Polsce. Wtedy pokonujemy barierę geograficzną, a pozostajemy wśród ludzi mówiących po polsku. Potem przyjdzie czas na eksperymenty z językami obcymi.

Radzę, aby doświadczenie zdalnej pracy najpierw zdobyli nauczyciele, a potem zachęcali do tego uczniów. Będzie Wam o niebo łatwiej wprowadzać uczniów w temat pracy na odległość, gdy sami tego doświadczycie na własnej skórze. Jak zdobyć doświadczenie? Moim zdaniem najbardziej oczywistym sposobem będzie realizacja projektu z inną szkołą, która wdraża pracę na odległość. Wtedy nauczyciele z obydwu szkół mogą zdalnie realizować projekt pt. “Narzędzia i techniki do nauki pracy na odległość.”

Potem, gdy przyjdzie kolej na uczniów to pozwólcie im na realizację jednego ze szkolnych projektów na odległość. Praca metodą projektu jest przecież obecna w szkole. Teraz dodajemy do niej nowy wymiar: geograficzne rozproszenie uczestników.
Jak rozumiem, że to jest dla Was wyzwanie. Już metoda projektu jest dla wielu z Was czymś obcym i dziwnym. O ile w międzynarodowym biznesie jest to dość oczywiste, o tyle w rodzimych firmach różnie to wygląda, zaś w instytucjach administracji i edukacji patrzenie na przedsięwzięcia jak na projekty jest rewolucją. Wiem o tym i pewno jeden z odcinków Talentovni poświęcę moim doświadczeniom w zarządzaniu projektami przetłumaczonym dla młodzieży.
Teraz wróćmy do pracy na odległość. Uczniowie realizują projekt w zakresie i ramach czasowych takich samych jakby robili to w klasie. Lecz spotkania, burze mózgów, raportowanie ze stanu zbierania materiałów i osiągania kolejnych etapów projektu będzie się tu odbywać przy użyciu innych niż zwykle technik. Czyli narzędzia mają tu kluczowe znaczenie.

Jakimi narzędziami realizować zdalne projekty w szkole?
Uważam, że mamy do dyspozycji tak dobre bezpłatne narzędzia, iż cała impreza może się odbyć bez wydania grosza. W swoich przedsięwzięciach biznesowych korzystałem z palety narzędzi, zarówno darmowych, jak i takich, które kosztowały tysiące dolarów. Powodzenie pracy na odległość zależało od różnych czynników, lecz fakt używania bezpłatnych rozwiązań był bez znaczenia.

Potrzebujemy możliwości dzwonienia do kilku osób jednocześnie. Czasem miło będzie zobaczyć na ekranie twarz rozmówcy, lub to co ma swoim komputerze. Do tego idealnie przyda się Skype. Jego funkcje połączeń konferencyjnych, wideo i udostępniania ekranu wiele razy służyły mi w projektach komercyjnych. W szkole też sobie poradzą.

Rozpisanie ram projektu radziłbym zrobić w tabeli, z której mogą korzystać uczestnicy w rozmaitych miejscach. Radzę skorzystać z Google Docs. Stwórzcie tam arkusz kalkulacyjny, w którym wpiszecie kroki i etapy swojego projektu. Potem dajcie dostęp uczestnikom. Zaś sami uczestnicy poza wymianą emaili, dobrze jak skorzystają z możliwości zespołowej pracy z dokumentami tekstowymi i prezentacjami w Google Docs. Google Doc daje doskonałą próbkę narzędzi z jakich międzynarodowe firmy korzystają do pracy na odległość.

Jeśli spodobał Wam się pomysł, a potrzebujecie więcej szczegółów, lub mojej pomocy, to piszcie w komentarzach Talentovni, albo ślijcie emaile na bernard[at]talentovnia.com lub dzwońcie na 721 569 721.

________________________________________________________________________

Rozumiem, że mój tekst o wykorzystaniu darmowych narzędzi brzmi dziwnie w kraju, gdzie biedne szkoły są zasypywane drogimi laptopami, a ostatnio iPadami jako rzekomymi narzędziami dla edukacji informatycznej.

Od kilkunastu lat działam w międzynarodowym biznesie. Kilka lat mieszkałem za granicą. Realizowałem projekty w kilkudziesięciu krajach. Myślę, że mam podstawy, by pisać o pomysłach na to czego, moim zdaniem, będą potrzebować uczniowie, gdy wejdą w świat dorosłych.