-Ty sfrustrowany jełopie naucz się pisać. A Żydówki to piękne kobiety. Coś mi się wydaje że z ciebie znudzony licealista.
-nie piszę dla debili, więc się nie wcinaj, a liceum – owszem kończyłem, ale to było mniej więcej wtedy, gdy Lech stawał się Bolkiem

Czyli będzie o zasadach dobrej dyskusji. Oto moja propozycja:

1. Uczestnicy dyskusji mają równe prawa uczestnictwa, w tym zabierania głosu. Każda wypowiedź jest tak samo ważna, niezależnie od stopnia profesjonalizmu wypowiadającej się osoby.
2. Nikt  z dyskutantów (nawet najstarszy, najbardziej utytułowany czy bardzo ważny) nie posiada pełnej wiedzy w omawianych tematach. Dlatego punkty widzenia poszczególnych osób mogą zawierać błędy. Poznanie jakimi przesłankami kieruje się każdy z wypowiadających jest kluczem do porozumienia. Dlatego dialog ma prowadzić do zdobycia nowej wiedzy i może przyczynić się do zmiany stanowiska.
3. Zakładamy, że wszyscy dyskutanci starają się wykazać dobrą wolę i podejmują dyskusję z przyjaznymi intencjami.
4. Nie ma oceniania osób, przedmiotem sporu mogą być tylko sprawy, a nie osoby. Spór winien być prowadzony w oparciu o argumenty, z szacunkiem dla oponenta.
5. W czasie dyskusji wypowiadamy się w pierwszej osobie („ja”). Służy to temu, aby w sposób spokojny i jasny, nie budzący agresji u odbiorcy, wyrazić, co czujesz lub czego chcesz. Na przykład: “Obraziło i zdenerwowało mnie to, że w poprzedniej wypowiedzi nazwałeś użytkowników komputerów >cyborgami<” Dlaczego to działa? Po pierwsze dlatego, że nikogo nie oskarżasz. Mówisz o swoich odczuciach, a z odczuciami nie można polemizować, Ty tak odczuwasz i kropka. Kiedy powiedziałbyś: „Nie masz pojęcia o użytkownikach komputerów. Obrażasz innych. Zawsze obracasz dyskusję w awanturę.” to współdyskutant najprawdopodobniej zareaguje agresywnie: „Nieprawda, wiem wszystko o cyborgach!” albo „To Ty mnie obrażasz i właśnie wszczynasz kłótnię.” Kiedy używasz “komunikatu ja”, Twój adwersarz nie może odpowiedzieć: „Nieprawda”, bo Ty masz prawo czuć się obrażony i zdenerwowany. Nie musi się też bronić, bo go nie atakujesz, nie generalizujesz, mówisz o konkretach. Łatwiej mu powiedzieć “przepraszam” lub spokojnie kontynuować rozmowę.

Powyższy zestaw zasad dyskusji jest tylko przykładem. W bardzo podobnej postaci rządził on forum internetowym, którym kiedyś administrowałem. Uważam, że zarówno dyskusja przy kolacji, na forum internetowym, w grupie realizującej projekt czy na wycieczce wymaga ustalenia zasad. Czasem warto odczytać ustalone zasady na początku spotkania, innym razem niech zasady wiszą w pomieszczeniu, gdzie odbywamy spotkanie. Mając do czynienia z cyklicznym spotkaniem zasady można przedyskutować na pierwszym zebraniu, a potem tylko się do nich odnosić. Chodzi mi o to, że gdy od początku dyskusji jest jasne jakie tu rządzą zasady, to skuteczniej można się dogadać. Uzgodnione na początku zasady zdecydowanie zmniejszają nieporozumienia i trzymają rozmowę na właściwych torach.

Uważam, że temat zasad prowadzenia rozmowy jest ważny. Widzę, że  jeśli chodzi o kulturę dyskusji, to mamy w Polsce sporo do zrobienia. Myślę, iż opłaci nam się nad tym popracować. Twierdzę, że rozmowa jest kapitalnym sposobem poznania świata. Ja o coś zapytam; ktoś podzieli się swoim doświadczeniem lub wiedzą; wtedy u mnie otworzą się jakieś nowe przegródki w głowie.
Lecz wiem też, że rozmowa jest bardzo wymagającym rzemiosłem.
Niektórym osobom prowadzenie dialogu przychodzi łatwiej, a inne potrzebują sporo pomocy i ćwiczeń.

Co więcej, trudno znaleźć szkołę, która uczy rozmowy. Bywają nauczyciele potrafiący pokazać jak przemawiać. Lecz rozmawianie to nieco inna sztuka. Przede wszystkim, elementem dialogu jest słuchanie. Ilu nauczycieli jest dla swoich uczniów wzorem uważnego słuchacza? Chyba niewielu, bo szkoła to świat gadających głów przewijających się przed oczami uczniów, mających bezkrytycznie zanotować, zapamiętać i powtórzyć, gdy będą oceniani.

Wyzwanie nauki rozmowy rośnie też przez to,  że innych zasad potrzebujemy do rozmowy przy rodzinnym stole, innych na strategicznym zebraniu w firmie, a jeszcze innych na forum internetowym.

Myślę, że ustalenie i przestrzeganie zasad dyskusji sprawiłoby, że dialog przytoczony na wstępnie zabrzmiałby nieco sympatyczniej, np:
-Moim zdaniem niepotrzebnie czepiasz się żydowskiego pochodzenia piosenkarki.
-Widzę, że wkurzył Cię mój komentarz. Jednak wolałbym, abyś nie rozbijał mojego wątku zwracaniem uwagi. Każdy z nas ma prawo do swojego zdania.

Pewno niejednokrotnie zdarzy Ci się być gospodarzem spotkania, w realu lub online. Proszę, pamiętaj wtedy, że uzgodnienie i przestrzeganie zasad rozmowy może sprawić, iż spotkanie będzie bardzo dobrze wspominane przez wszystkich uczestników.